تبلیغات

سایت تخصصی و پروژه های مهندسی صنایع - تشریح مراحل اصولی طراحی کارخانه و ارزیابی مالی پروژه

تشریح مراحل اصولی طراحی کارخانه و ارزیابی مالی پروژه

1- مطالعه بازار و پیش بینی فروش :

اصولأ قبل از انجام هر گونه فعالیتی در رابطه با طرح ریزی یک واحد صنعتی ؛ بایستی محصول یا محصولات مشخصی را جهت تولید در آینده انتخاب نمود . در این مرحله ابتدا برای انتخاب محصول بهینه لازم است تا تعدادی ازمحصولات قابل تولید را با یکدیگر مقایسه کرده و پس از تعیین بهترین محصول جهت تولید ؛ به جمع آوری اطلاعات اولیه بیشتری در مورد بازار آن محصول پرداخت .

بازار هر محصول بستگی به میزان عرضه آن محصول ( مقدار تولیدات داخلی بعلاوه واردات ) و نیز به میزان تقاضای آن محصول ( مقدار صادرات و مصرف داخلی ) دارد . پس از برآورد تقریبی این دو کمیت و همچنین تخمین قیمتی مناسب برای حال و آینده آن محصول ؛ نوبت آنست که سهمی از بازار را  که در آینده توسط تولیدات واحد صنعتی مورد نظر تحت پوشش قرار می گیرد ؛ براورد کرده وازاین طریق برنامه ای را برای تولیدات و فروش آینده خود در نظر گرفت .

2- تعیین شرح و مشخصات محصول : 

در این مرحله لازم است تا اطلاعات بیشتری راجع به محصول مورد نظر جمع آوری گردد. این اطلاعات بیشتر جنبه فنی داشته و عموماّ پس از جمع آوری ؛ می بایست از دید فنی و طراحی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد . انجام یک تجزیه تحلیل فنی دقیق و حساب شده ممکن است به تغییر شکل ؛ جنس ویا نوع قطعات و اجزای بکار گرفته شده در محصول بیانجامد و نهایتاّ محصول جدیدی را با خصوصیات و ویژگیهای بهتر پدید آورد

در این مرحله پس از تعیین طرحها و نقشه های دقیق قطعات محصول و نیز نحوه مونتاژ آنها بر روی یکدیگر ؛ نوبت به آن می رسد تا این قطعات و اجزاء را به سه گروه اصلی به شرح زیر تقسیم کنیم :

- قطعاتی که مستقیماّ بایستی از بازار خریداری شوند .

- قطعاتی که برای ساخت به بیرون از کارخانه سفارش داده می شوند .

- قطعاتی که در کارخانه بایستی تولید گردند .

پس از دسته بندی این سه گروه اصلی و کد گذاری آنها ؛ با توجه به نرخ تولید برآورد شده در مرحله قبل ؛ نیاز سالانه به هر یک از قطعات را با احتساب میزان خرابی و دوباره کاری بدست آورد و به کمک این ارقام به محاسبه مقدار مواد اولیه مورد نیاز برای تولید این تعداد از قطعات در طول سال خواهیم پرداخت .

3- تدوین روشهای ساخت :

در این مرحله با استفاده از دانش فنی و همچنین روشهای ساخت متداول برای تولید قطعات ؛ سعی در انتخاب بهترین روش ساخت برای تک تک قطعات ساختنی در داخل کارخانه کرده و همچنین به کمک نمودار مونتاژ محصول و نیز تکنولوژی ساخت تعیین شده برای تولید تک تک قطعات ؛ نمودار فرآیند عملیات را تدوین می نمائیم . این نمودار شبیه نمودار مونتاژمی باشد با این تفاوت که به جای هر یک از قطعات نمودار مونتاژ ؛ شرح عملیات تولیدی آن قطعه را به شکلی زنجیروار ؛ عیناّ جایگزین می کنیم .

4- طرحریزی بخش های تولیدی :

در این مرحله قدم های زیر به ترتیب برداشته خواهند شد :

- تعیین نوع عملیات تولیدی مورد نیازبرای قطعات ونهایتاّ تکمیل جداول مراحل ساخت قطعات .

- تعیین نوع و تعداد ماشین آلات تولیدی ؛ تجهیزات و وسایل کمکی مورد نیاز برای کلیه عملیات تولیدی .

- تعیین زمان استاندارد برای انجام عملیات تولیدی .

- تعیین ایستگاه های کاری ؛ استقرار بهینه ماشین آلات و نهایتاّ بالانس خط تولید .

- تدوین لیست ماشین آلات ؛ تجهیزات و وسایل کمکی و همچنین نیروی انسانی مورد نیاز برای بخش های تولیدی .

- برآورد مساحت اولیه مورد نیاز برای هر یک از بخش های تولیدی .

- تکرار کلیه عملیات فوق برای بخش مونتاژ محصول .

- تعیین مشخصات ظاهری ؛ مسیر و فرکانس حرکت مواد اولیه ؛ قطعات در جریان ساخت و محصول نهائی .

- تعیین واحد بار ؛ نوع و تعداد وسایل حمل و نقل مواد اولیه ؛ قطعات در جریان ساخت و محصول نهائی .

- طرحریزی انبارمواد اولیه ؛ انبار های موقت برای قطعات در جریان ساخت و انبار محصول نهائی .

- تعدیل مساحت بخشهای تولیدی و مونتاژ با توجه به فضای مورد نیاز برای انبار قطعات در جریان ساخت .

- تدوین جدول ( از - به ) میزان حمل و نقل مواد و قطعات بین انبارها ؛بخشهای تولیدی و مونتاژ .

- تعیین نوع و تعداد وسایط حمل و نقل مورد نیاز برای بخشهای فوق .

- تجزیه و تحلیل جدول ( از - به ) و تعیین  بهترین استقرار برای بخشهای تولیدی ؛ مونتاژ و انبارها .

5- طرحریزی بخشهای غیر تولیدی :

اصولاّ بخشهای غیر تولیدی به دو گروه اصلی تقسیم مشوند .

گروه اول بخشهای سرویس دهنده به پرسنل یا همان بخشهای اداری می باشد.

گروه دوم بخشهای سرویس دهنده به تولید یا همان بخشهای پشتیبانی می باشند.

 الف : طرحریزی بخشهای سرویس دهنده به پرسنل ( بخشهای اداری )

اصولاّ طرحریزی بخشهای غیر تولیدی کم اهمیت تر یا راحت تر از طرحریزی بخشهای تولیدی نبوده و می بایست بهنگام برداشتن قدمهای زیر ؛ دقت فراوانی مبذول داشت .

- بررسی و مطالعه روابط سازمانی درون کارخانه و نهایتاّ تعیین دپارتمان های مالی ؛ اداری و خدماتی مورد نیاز برای کارخانه مورد نظر .

- تهیه چارت سازمانی و تدوین شرح وظایف و ارتباطات قسمتهای مختلف طرحریزی شده در بالا .

- تعیین نیروی انسانی مورد نیاز جهت بخش های مالی و اداری .

- تعیین لوازم و تجهیزات مورد نیاز جهت بخش های مالی و اداری .

- برآورد مساحت مورد نیاز برای هر یک از بخش های مالی و اداری .

- تعیین استقرار بهینه برای بخش های مالی و اداری .

- تکرار مراحل فوق برای بخشهایی چون : سلف سرویس ؛ بهداری ؛ حمام ؛ دستشوئی ؛ رختکن ؛ سالن اجتماعات ؛ نگهبانی و......

ب : طرحریزی بخشهای سرویس دهنده به تولید ( بخشهای پشتیبانی )

این بخش ها عبارتند از :

بخش تعمیرات مکانیک ؛ تعمیرات برقی ؛ آزمایشگاه ؛ کنترل کیفیت ؛ اطاق ابزار و تاّسیسات برق اصلی و اضطراری ؛ تاّسیسات گرمایش و سرمایش و تهویه مطبوع ؛ تاّسیسات هوای فشرده و تاّسیسات آب و فاضلاب .

جهت طرحریزی بخشهای یاد شده قدمهای زیر پیشنهاد می گردد :

- بررسی و مطالعه نوع سیستم مورد نیاز در هر یک از بخشهای پشتیبانی( منظور بررسی تمرکز یا عدم تمرکز سرویس دهی این بخش ها می باشد ) .

- تعیین لیست ابزار ؛ تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز در هر یک از این بخشها .

- تعیین استقرار بهینه ؛ ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز در هر یک از این بخشها .

- تعیین نیروی انسانی مورد نیاز برای هر یک از این بخشها .

- برآورد مساحت مورد نیاز هر یک از این بخشها .

- تعیین استقرار بهینه هر یک از بخشها در کنار یکدیگر .

6- تعیین چارت سازمانی و استقرار کلی کارخانه

در این مرحله کلیه بخشهای طرحریزی شده تولیدی و غیر تولیدی را در کنار یکدیگر به بهترین نحوه مستقر می کنیم . این استقرار بایستی بگونه ای باشد که فضای مورد نیاز برای خیابان ها ؛  جدول بندی و نیز فضای سبز ساختمانها و محوطه در آن در نظر گرفته شود .

در این مرحله همچنین چارت سازمانی کلی کارخانه را با توجه به بخشهای تولیدی و غیر تولیدی طرحریزی شده تهیه و تنظیم می نمائیم .

پس از انجام این مراحل ؛ می توان نقشه کروکی کارخانه را ترسیم نمود و از روی آن نقشه های عمرانی و اجرائی کلیه قسمتهای کارخانه را جداگانه طرحریزی کرد .

7- تجزیه و تحلیل مالی

در این مرحله قدمهای زیر به ترتیب انجام می شود :

- تعیین هزینه های مواد اولیه و قطعات .

- تعیین هزینه های حقوق و دستمزد .

- تعیین هزینه های متفرقه تولید .

- تعیین هزینه ساختمانها .

- تعیین هزینه ماشین آلات تولیدی .

- تعیین هزینه سیستم های حمل و نقل .

- تعیین هزینه تاّسیسات .

- تعیین هزینه لوازم اداری .

حال با استفاده از جداول هزینه های بدست آمده ؛ به برآورد میزان سرمایه گذاری ثابت و نیز هزینه های استهلاک پرداخته و به موازات آن ؛ هزینه های نقدی سال اول تولید ؛ میزان سرمایه در گردش و نهایتاّ هزینه تسهیلات مالی مورد نیاز را برآورد خواهیم نمود .

در این مرحله از تجزیه و تحلیل مالی ؛ به تدوین صورت ها و نسبت های مالی بشرح زیر خواهیم پرداخت .

- پیش بینی سود و زیان . 

-جریان نقدی .  پیش بینی

- پیش بینی تراز نامه .

- پیش بینی خالص وجوه نقدی و تعیین نرخ جذاب بازگشت سرمایه .

- تعیین هزینه های ثابت و متغیر و نیز نقطه سر به سر تولید .

- پیش بینی نسبت ها و شاخص های مالی پروژه .

- پیش بینی شاخص های ملی پروژه .

* * تدوین برنامه زمانبندی اجرای پروژه ( پس از اخذ موافقت اصولی )

منبع : کتاب خلاصه مراحل اصولی طراحی کارخانه و ارزیابی مالی پروژه

تالیف : مهندس رضا حاجی بابائی - مهندس مظاهر ضیایی




طبقه بندی: ارزیابی پروژه و طرح ها، 

تاریخ : پنجشنبه 21 تیر 1386 | 01:07 ق.ظ | نویسنده : رضا لطفی | نظرات
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By SlideTheme :.